Bản tin tổng hợp

Lễ Kỷ niệm 67 năm Ngày truyền thống ngành thủy sản và Lễ Công bố Quyết định, trao Quyết định Bổ nhiệm viên chức quản lý các đơn vị thuộc Trung tâm (1/4/1959 – 1/4/2022)

Thu, 02 Apr 2026 09:43:53 GMT

Toàn cảnh Lễ Kỷ niệm

Mở đầu chương trình của buổi Lễ là những tiết mục văn nghệ chào mừng.

Văn nghệ chào mừng Kỷ niệm Ngày Truyền thống Ngành Thủy sản

Tại Hội nghị, Giám đốc Nguyễn Văn Nguyên đã đọc diễn văn Kỷ niệm Ngày Truyền thống ngành Thủy sản 01/4. Diễn văn nhắc lại xuất xứ Ngày Truyền thống Nghề cá, lịch sử và thành tích của ngành Thủy sản, của Viện nghiên cứu Hải sản (cũ) nay là Trung tâm Nghiên cứu hải sản phía Bắc, khiến các cán bộ viên chức thêm tự hào về truyền thống của ngành và của Trung tâm, đồng thời thể hiện lòng tri ân của cán bộ viên chức Trung tâm với các thế hệ đi trước đã nỗ lực gây dựng truyền thống Trung tâm để các thế hệ sau tiếp nối.

Giám đốc Nguyễn Văn Nguyên đọc diễn văn Kỷ niệm Ngày Truyền thống

ngành Thủy sản

Trung tâm Nghiên cứu Hải sản phía Bắc là đơn vị nghiên cứu nghề cá biển, phạm vi hoạt động trên toàn vùng biển Việt Nam, gắn kết chặt chẽ và luôn đồng hành với các cơ quan quản lý và ngư dân 28 tỉnh ven biển; trong suốt những năm qua Trung tâm đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển chung của toàn ngành thủy sản.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn tới, bên cạnh những thuận lợi, ngành thủy sản đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức rất lớn. Đứng trước bối cảnh đó đòi hỏi mỗi cán bộ, viên chức và lao động cần tiếp tục phát huy truyền thống của Trung tâm, của ngành, phấn đấu, nỗ lực nhiều hơn nữa, nâng cao năng lực chuyên môn, tập trung tư duy sâu, tư vấn những giải pháp thiết thực, mang tầm chiến lược phục vụ yêu cầu quản lý của ngành.

Ông Bùi Trọng Tâm, Chánh Văn phòng đọc Quyết định bổ nhiệm Lãnh đạo các đơn vị trực thuôc Trung tâm

Tại Hội nghị, ông Bùi Trọng Tâm, Chánh Văn phòng Trung tâm nghiên cứu Hải sản phía Bắc đã công bố và đọc Quyết định bổ nhiệm viên chức quản lý các đơn vị trực thuộc Trung tâm và Kế toán trưởng.

Ông Nguyễn Văn Nguyên, Giám đốc Trung tâm trao Quyết định bổ nhiệm Lãnh đạo các đơn vị

Ông Nguyễn Khắc Bát, Phó Giám đốc VAFIS trao Quyết định Bổ nhiệm Kế toán trưởng Trung tâm cho Bà Lê Thị Quyên

Ông Trần Văn Cường phát biểu sau khi nhận Quyết định bổ nhiềm

Đại diện cho các cá nhân được bộ nhiệm, ông Trần Văn Cường, Trưởng phòng nghiên cứu Nguồn lợi hải sản phát biểu trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Trung tâm và các đồng nghiệp đã tín nhiệm, giao nhiệm vụ, đồng thời hứa tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, năng động, sáng tạo, đoàn kết, bám sát mục tiêu nhiệm vụ được cấp trên giao để phấn đấu hoàn thành tốt nhất.

Ông Nguyễn Khắc Bát phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu tại buổi Lễ, ông Nguyễn Khắc Bát, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam bày tỏ niềm tin tưởng vào đội ngũ Ban Lãnh đạo cũng như các cán bộ chủ chốt của Trung tâm sẽ gặt hái được nhiều thành công. Đồng thời ông cũng gửi lời chúc sức khỏe tới toàn thể cán bộ, viên chức và lao động thuộc Trung tâm.

Kết thúc buổi Lễ, ông Nguyễn Văn Nguyên phát biểu giao nhiệm vụ cho các Lãnh đạo đơn vị mới được bổ nhiệm, đồng thời gửi lời cảm ơn tới Ban Lãnh đạo Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam và bày tỏ mong muốn được quan tâm, hỗ trợ nhiều hơn nữa trong thời gian tới.

Sau Lễ Kỷ niệm là chương trình giao hữu thể thao tại sân thể thao của Trung tâm do Đoàn Thanh niên chủ trì.

Lễ Kỷ niệm là dịp để chúng ta cùng nhau ghi nhớ những truyền thống tốt đẹp của ngành, đồng thời cũng là dịp nhìn lại một chặng đường đã qua, để mỗi CBVC-LĐ của Trung tâm chúng ta hãy luôn luôn phấn đấu, nỗ lực, cố gắng hơn nữa, chung tay vì sự phát triển bền vững nghề cá biển.

Một số hình ảnh hoạt động hưởng ứng kỷ niệm 67 năm Ngày truyền thống Ngành Thủy sản:

Vũ Thị Thu Hằng

Hội thảo góp ý kế hoạch triển khai nhiệm vụ “Điều tra thú biển"

Mon, 30 Mar 2026 02:16:16 GMT

Để thực hiện nhiệm vụ “Điều tra hiện trạng quần thể thú biển, nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và tập tính di cư, xác định tỷ lệ khai thác không chủ ý và tác động của các hoạt động khai thác lên quần thể thú biển tại vùng biển Việt Nam” đúng thời gian và nội dung ký kết, Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý kế hoạch triển khai và thống nhất nội dung nghiên cứu của nhiệm vụ tại Trung tâm Nghiên cứu hải sản phía Bắc. Nhiệm vụ do TS. Hoàng Đình Chiều, Phó Giám đốc Trung tâm làm chủ nhiệm.

Ông Lê Trần Nguyên Hùng và ông Nguyễn Khắc Bát đồng chủ trì Hội thảo

Đồng chủ trì Hội thảo gồm ông Lê Trần Nguyên Hùng, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư và ông Nguyễn Khắc Bát, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam (VAFIS). Tham dự Hội thảo có đại diện Phòng Khoa học, Hợp tác quốc tế và Đào tạo của VAFIS; Đại diện Lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu Hải sản phía Bắc; Trưởng/phó các đơn vị Trung tâm; Kế toán trưởng; Phòng Nghiên cứu Bảo tồn biển; Phòng Nghiên cứu Công nghệ Khai thác; Phòng Nghiên cứu Dự báo ngư trường khai thác; Phòng Nghiên cứu Nguồn lợi hải sản; Các Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh liên quan họp trực tuyến.

TS. Hoàng Đình Chiều trình bày báo cáo kế hoạch nhiệm vụ

Tại Hội thảo, Chủ nhiệm nhiệm vụ đã trình bày nội dung tóm tắt đề cương và kế hoạch triển khai nhiệm vụ. Mục tiêu của nhiệm vụ là đánh giá được hiện trạng quần đàn, tỷ lệ khai thác không chủ ý, tiến tới quản lý, bảo tồn hiệu quả các loài thú biển tại vùng biển Việt Nam nhằm duy trì hiện trạng quần đàn, giảm thiểu đánh bắt không chủ ý thú biển và góp phần phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu, đồng thời cũng đặt ra phương án và kế hoạch triển khai nhiệm vụ từ tháng 3/2026 – 12/2027.

Phạm vi thực hiện nhiệm vụ là toàn bộ vùng biển Việt Nam, cụ thể:

Thu thập thông tin liên quan đến thú biển từ cộng tác viên là ngư dân trên toàn vùng biển Việt Nam; Điều tra trên tàu khảo sát tại các vùng biển thường xuyên xuất hiện thú biển gồm: vùng biển phía Bắc (Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Thanh Hoá); vùng biển Miền Trung (Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định); Miền Nam (Bạc Liêu, Cà Mau); Điều tra, khảo sát thu thập số liệu tại cộng đồng ngư dân và phỏng vấn sâu tại 4 vùng biển gồm vịnh Bắc Bộ, Miền Trung, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ; Điều tra, nghiên cứu bổ sung đặc điểm sinh học của một số loài thú biển thường gặp qua mẫu vật đã lưu giữ tại các bảo tàng như Viện Nghiên cứu Hải sản, Viện Hải dương học, Vườn Quốc gia, nhà trưng bày…; Điều tra, khảo sát tại các vùng biển khi có thông tin bắt gặp thú biển.

Thông qua Hội thảo, Ban Chủ nhiệm nhiệm vụ đã nhận được nhiều ý kiến góp ý, trao đổi và thảo luận nhằm bổ sung, hoàn thiện bản kế hoạch, phương án triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Kết thúc Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Lê Trần Nguyên Hùng, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam Nguyễn Khắc Bát đề nghị Ban chủ nhiệm nhiệm vụ tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học để triển khai thực hiện nhiệm vụ một cách tốt nhất.

Vũ Thị Thu Hằng

Nuôi trồng rong biển

Thu, 29 Jan 2026 04:17:12 GMT

Một thợ lặn thu hoạch tảo bẹ tại một trang trại nuôi trồng thủy sản ngoài khơi. Các nhà nghiên cứu của WHOI đang phát triển các kỹ thuật để mở rộng việc trồng tảo bẹ, có tiềm năng cung cấp nguồn dinh dưỡng ít tác động, năng lượng tái tạo và lưu trữ carbon.

Rong biển là gì?

Rong biển, hay macroalgae (tảo lớn), bao gồm nhiều loại sinh vật quang hợp khác nhau. Một số như tảo bẹ và rong cải biển, được tìm thấy ở các khu vực ven biển nơi chúng bám vào đáy đại dương ở những khu vực nông để có thể nhận đủ ánh sáng cho quá trình quang hợp. Ngoài ra có một số loài khác, như Sargassum (hay còn gọi là rong mơ) trôi nổi tự do trong đại dương rộng lớn.

Rong biển vô cùng đa dạng, bao gồm hàng nghìn loài từ hai Giới phân loại khác nhau. Thường được phân loại theo màu sắc, chúng được chia thành ba nhóm lớn: rong lục, rong đỏ và rong nâu. Trong mỗi nhóm, loài có kích thước và độ phức tạp khác nhau. Rong nâu, bao gồm tảo bẹ giống thực vật, phát triển lớn nhất, với một số loài đạt chiều dài 60 mét (gần 200 feet). Trong điều kiện thích hợp, tảo bẹ khổng lồ có thể phát triển tới 60 cm (2 feet) mỗi ngày.

Rong biển hấp thụ khí carbon dioxide (CO₂) hòa tan trong nước biển. Trong quá trình quang hợp, khí này phản ứng với nước để tổng hợp các hợp chất hữu cơ phục vụ cho sinh trưởng của thực vật, đồng thời giải phóng oxy như một sản phẩm phụ. Các sản phẩm của quá trình quang hợp sau đó được tích lũy vào mô rong trong suốt quá trình sinh trưởng, qua đó cô lập carbon khỏi môi trường nước xung quanh và khí quyển.

Trong hai tháng, tảo bẹ non dài dưới 1 mm (trái) sẽ phát triển gần một foot (phải) và trong sáu tháng, sẽ cao hơn sáu feet và sẵn sàng cho thu hoạch. (Ảnh của David Bailey, © Viện Hải dương học Woods Hole )

Tại sao nó quan trọng đối với biến đổi khí hậu?

Tại bề mặt đại dương, các loại khí, bao gồm cả carbon dioxide, liên tục di chuyển giữa không khí và nước để thiết lập trạng thái cân bằng giữa hai môi trường. Vì rong biển loại bỏ carbon dioxide khỏi nước biển nên nó làm thay đổi sự cân bằng carbon dioxide giữa nước và không khí. Điều này khiến khí di chuyển từ khí quyển vào đại dương để thiết lập lại trạng thái cân bằng đó. Do đó, rong biển phát triển nhanh có thể hút một lượng đáng kể carbon dioxide ra khỏi khí quyển. Với số lượng lớn, những sinh vật này có thể đóng vai trò loại bỏ lượng carbon dioxide dư thừa trong khí quyển, giúp làm chậm tốc độ biến đổi khí hậu.

Yếu tố then chốt để hạn chế biến đổi khí hậu là đảm bảo carbon bị giữ trong rong biển không quay trở lại khí quyển. Điều này có thể xảy ra khi rong biển chết và phân hủy ở vùng nước nông. Mặc dù quá trình phân hủy cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng cho hệ sinh thái ven biển nhưng nó cũng cho phép đưa carbon dioxide trở lại khí quyển, đảo ngược những lợi ích tiềm tàng về khí hậu được tạo ra trong quá trình sinh trưởng của thực vật. Nhưng không phải tất cả rong biển đều phân hủy gần bờ. Một số rong có thể trượt từ thềm lục địa xuống vực sâu của đại dương sau khi chết, cung cấp thức ăn cho các sinh vật biển sâu và chôn vùi carbon của chúng ra xa khí quyển một cách hiệu quả. Ở đây, carbon có thể lắng xuống chất nền hoặc có thể hòa tan vào nước biển dưới dạng carbon dioxide. Do độ sâu cực cao nên khí không thể tiếp cận bầu khí quyển trong thời gian dài.

Các nhà nghiên cứu khảo sát một trang trại tảo bẹ bằng cách sử dụng REMUS 100, một phương tiện robot dưới nước (không nhìn thấy được) được trang bị sóng siêu âm, camera và cảm biến môi trường chuyên dụng. Cuộc khảo sát này là một phần trong nỗ lực lớn hơn do Bộ Năng lượng Hoa Kỳ tài trợ nhằm phát triển các công cụ và công nghệ nhằm thúc đẩy sản xuất hàng loạt rong biển làm nhiên liệu sinh học và hóa chất dựa trên sinh học. Ảnh của Sean Patrick Whelan, © Viện Hải dương học Woods Hole

Các nhà nghiên cứu, bao gồm các thành viên thuộc WHOI, đang nỗ lực xác định và nhân giống các chủng tảo bẹ cứng, phát triển nhanh để sử dụng trong các trang trại nuôi tảo bẹ. Đây là một chiến lược đa mục tiêu nhằm giảm thiểu biến đổi khí hậu và cung cấp lương thực bền vững cho dân số ngày càng tăng. Một lượng lớn tảo bẹ có thể được sử dụng để nuôi người và gia súc, mang lại lợi ích cho mọi người vì tảo bẹ chỉ cần ánh sáng mặt trời và các chất dinh dưỡng có sẵn trong nước biển để phát triển. Rong biển có thể được trồng trên các nền giá thể chìm dưới nước và được duy trì trong nhiều tháng trước khi thu hoạch.

Một số nhà khoa học, bao gồm cả những người tham gia chương trình MARINER của WHOI, cũng đang khả năng ứng dụng rong biển làm nguồn nhiên liệu sinh học. Các phương pháp sản xuất nhiên liệu sinh học truyền thống đòi hỏi nước ngọt, phân bón và các đầu vào khác để tạo ra một sinh khối đủ lớn. Mặt khác, rong biển chỉ cần nước biển và ánh sáng mặt trời để sinh trưởng và phát triển, do đó được xem là một dạng nhiên liệu tiềm năng có mức phát thải carbon gần trung hòa.

Các nhà nghiên cứu đang xem xét khả năng sử dụng rong biển như một biện pháp chủ động nhằm loại bỏ carbon dioxide (CO₂) khỏi khí quyển. Phương pháp được đánh giá là khả thi nhất là nuôi trồng các quần thể rong bẹ với quy mô lớn, sau đó đưa sinh khối này xuống các tầng nước sâu của đại dương (lớn hơn 1.000 m). Độ sâu này là cần thiết vì các dòng hải lưu ở vùng nước nông có thể nhanh chóng đưa rong biển trở lại bề mặt, dẫn đến sự giải phóng CO₂ hòa tan trở lại khí quyển. Việc chủ động đặt sinh khối rong ở biển sâu có thể làm giảm tác động của hải lưu, qua đó kéo dài thời gian lưu giữ carbon trong các tầng sâu của đại dương lên đến hàng thế kỷ.

Mọi biện pháp can thiệp đều đi kèm với những chi phí và rủi ro nhất định, do đó các nhà nghiên cứu đang nỗ lực đánh giá mức độ tác động của các hoạt động này đối với hệ sinh thái biển. Mục tiêu là giảm thiểu tối đa các ảnh hưởng bất lợi đến sinh vật biển trong quá trình triển khai các giải pháp nhằm làm chậm biến đổi khí hậu. Do các can thiệp thường có thể kéo theo những hệ quả ngoài dự đoán, các nhà khoa học đại dương đang sử dụng các mô hình dự báo để đánh giá trước các kịch bản tác động tiềm tàng, qua đó hạn chế các tác động tiêu cực ở mức thấp nhất có thể.

Nguyễn Văn Ánh, Nguyễn Thế Lãm (dịch)

Tài liệu tham khảo

Krause-Jensen, D., et al. 2018. Sequestration of macroalgal carbon: the elephant in the Blue Carbon room. Biology Letters, vol. 14. doi: 10.1098/rsbl.2018.0236.

Lubofsky, Evan. King Kelp: Growing a better seaweed to fuel the future. June 12, 2019. https://www.whoi.edu/news-insights/content/king-kelp/

Monterey Bay Aquarium. Giant Kelp. https://www.montereybayaquarium.org/animals/animals-a-to-z/giant-kelp

Rindi, F. et al. 2011. Taxonomy of marine macroalgae used as sources of bioactive compounds. Marine Bioactive Compounds, pp. 1-53. doi: 10.1007/978-1-4614-1247-2_1

WHOI. Aquaculture. https://www.whoi.edu/know-your-ocean/ocean-topics/ocean-resources/aquaculture/

WHOI. Fueling the Future. https://www.whoi.edu/press-room/news-release/seaweed-fuel/

Xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học và môi trường phục vụ thành lập khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An

Sat, 10 Jan 2026 03:01:33 GMT

Tuy nhiên, trong bối cảnh gia tăng áp lực khai thác trong những năm gần đây, nguồn lợi thủy sản tự nhiên tại vùng ven bờ và vùng lộng tỉnh Nghệ An đang có xu hướng suy giảm rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hoạt động khai thác thủy sản chưa bền vững, bao gồm việc sử dụng ngư cụ cũng như sự gia tăng áp lực từ số lượng tàu cá hoạt động ở vùng ven bờ. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp nhằm bảo vệ và khai thác bền vững nguồn lợi hải sản tại vùng biển ven bờ và vùng lộng tỉnh Nghệ An.

Nhận thức được tính cấp thiết và tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn lợi sinh vật biển, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Hải sản triển khai nhiệm vụ “Điều tra, đánh giá và xây dựng Quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư – Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An”. Nhiệm vụ được thực hiện trong thời gian 14 tháng (từ tháng 10/2025 đến tháng 11/2026), nhằm xây dựng cơ sở khoa học phục vụ công tác quy hoạch Khu bảo tồn biển Hòn Ngư – Đảo Mắt.


Hình 1. Khu vực khảo sát vùng biển Hòn Ngư	Hình 2. Khu vực khảo sát vùng biển Đảo Mắt

Nghiên cứu đánh giá đa dạng sinh học và nguồn lợi biển khu vực Hòn Ngư – Đảo Mắt được triển khai qua 02 chuyến khảo sát đại diện cho hai mùa gió Đông Bắc và Tây Nam, nhằm đánh giá biến động theo mùa của điều kiện môi trường và tài nguyên sinh vật biển, đồng thời điều tra các yếu tố kinh tế – xã hội nghề cá, chính sách và năng lực quản lý địa phương, phục vụ công tác quy hoạch Khu bảo tồn biển Hòn Ngư – Đảo Mắt.

Năm 2025, Viện Nghiên cứu Hải sản đã thực hiện chuyến khảo sát vào mùa gió Đông Bắc, tập trung đánh giá điều kiện môi trường, hiện trạng các hệ sinh thái biển và nguồn lợi sinh vật tại khu vực nghiên cứu. Việc điều tra hệ sinh thái được thực hiện bằng phương pháp Manta-tow kết hợp thiết bị sonar quét địa hình đáy nhằm xác định phạm vi phân bố và cấu trúc các hệ sinh thái điển hình. Đồng thời, khảo sát chi tiết bằng phương pháp lặn SCUBA tại 30 trạm (12 trạm tại Hòn Ngư và 18 trạm tại Đảo Mắt), bao gồm ghi nhận hình ảnh sinh thái và thu thập mẫu các nhóm sinh vật chủ yếu như san hô, cá rạn san hô, động vật đáy, rong và cỏ biển.

Bên cạnh điều tra sinh học, đề tài tiến hành thu thập mẫu môi trường nước biển để phân tích các thông số môi trường nền, bao gồm nhiệt độ, độ mặn, độ đục, pH và DO, hàm lượng các muối dinh dưỡng vô cơ hòa tan (NH₄⁺, NO₂⁻, NO₃⁻, PO₄³⁻), cũng như dầu mỡ và cyanua. Đồng thời, điều tra sinh vật phù du và nguồn lợi ấu trùng được thực hiện thông qua thu mẫu thực vật phù du, động vật phù du, trứng cá – cá con và ấu trùng tôm – tôm con bằng các loại lưới chuyên dụng, nhằm đánh giá tiềm năng tái tạo nguồn lợi thủy sản của khu vực nghiên cứu.

Chuyến khảo sát tiếp theo, dự kiến thực hiện vào mùa gió Tây Nam, sẽ tiếp tục áp dụng phương pháp và địa điểm khảo sát tương tự chuyến mùa gión Đông Bắc nhằm so sánh, đánh giá biến động theo mùa của môi trường và nguồn lợi, qua đó hoàn thiện cơ sở khoa học phục vụ xây dựng Quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư – Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An.


Hình 3. Khảo sát bằng phương pháp lặn SCUBA	Hình 4. Điều tra, thu thập mẫu sinh vật phù du

Kết quả khảo sát năm 2025 cho thấy khu vực Hòn Ngư – Đảo Mắt có tính đa dạng sinh học cao, với sự hiện diện của nhiều loài hải sản có giá trị kinh tế và một số loài san hô quý hiếm đang bị đe dọa. Đây là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục triển khai các đợt điều tra bổ sung trong năm 2026, nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quy hoạch và thành lập Khu bảo tồn biển Hòn Ngư – Đảo Mắt.

Hoàng Văn Chung

Hội thảo triển khai nhiệm vụ: “Nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống rong mơ (sargassum) bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi tại khu bảo tồn biển bạch long vĩ”

Tue, 30 Dec 2025 08:31:40 GMT

Ngoài ra, rong mơ còn có vai trò rất lớn đối với môi trường, sinh thái và đời sống: Các thảm rong mơ là một trong những đặc trưng của đa dạng sinh học biển, là ngôi nhà cư trú của nhiều loài thủy sinh vật có giá trị về khoa học và kinh tế. Tuy vậy khoảng 15 năm gần đây, nguồn lợi rong mơ đã bị suy giảm rất đáng báo động. Nguyên nhân phần lớn là do các tác động của con người trong việc khai thác thủy hải sản quá mức, khai thác bằng nhiều phương tiện, hình thức mang tính hủy diệt, làm ô nhiễm nguồn nước, xáo trộn nền đáy, trầm tích... dẫn đến làm chết và làm mất nơi sinh cư và phát triển của rong mơ. Khi nguồn lợi rong mơ cạn kiệt thì gần như nguồn lợi bào ngư chín lỗ tại đây cũng rất khan hiếm.

Mặc dù tại Việt Nam đã có một số nghiên cứu về công nghệ sản xuất giống và nuôi trồng thương phẩm rong mơ nhưng còn mang tính cục bộ, mới được triển khai tại tỉnh Khánh Hòa (khu vực miền Trung), ở quy mô thí nghiệm đối với loài rong mơ gai Sargassum polycystum và rong mơ mềm S. serratum, chưa được áp dụng và nhân rộng trên phạm vi cả nước. Do đó, việc tiếp tục nghiên cứu nhằm hoàn thiện quy trình công nghệ nhân giống rong mơ là hết sức cần thiết, đặc biệt là xây dựng quy trình phù hợp với điều kiện môi trường và sinh thái của các loài rong mơ phân bố tại từng địa phương. Vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống rong mơ (Sargassum) bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ.

Xuất phát từ tính cấp thiết và vai trò quan trọng của rong mơ, ngày 24/11/2025 Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng ra quyết định số 715/QĐ-SKHCN về việc phê duyệt thuyết minh đề tài nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ cấp thành phố: “Nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống rong mơ (Sargassum) bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ”.

Trên cơ sở đó, ngày 27/12/2025, Viện nghiên cứu Hải sản đã tổ chức Hội thảo triển khai nhiệm vụ: “Nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống rong mơ (sargassum) bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi tại khu bảo tồn biển bạch long vĩ” do TS. Đỗ Anh Duy làm chủ nhiệm. TS. Nguyễn Văn Nguyên, Phó Viện trưởng chủ trì Hội thảo.

Hình 2. TS. Đỗ Anh Duy trình bày nội dung triển khai đề tài

Để đạt được mục tiêu của nhiệm vụ: “Nghiên cứu hoàn thiện quy trình nhân giống rong mơ (sargassum) bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi tại khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ”, Ban chủ nhiệm đề tài đã triển khai 5 nội dung chính bao gồm: (1) Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về rong mơ; (2) Đánh giá thực trạng, lựa chọn loài rong mơ cho nhân giống và thử nghiệm trồng phục hồi; (3) Nghiên cứu hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống rong mơ bằng bào tử và thử nghiệm trồng phục hồi; (4) Thực nghiệm kỹ thuật nhân giống rong mơ bằng bào tử và kỹ thuật thử nghiệm trồng phục hồi rong mơ; (5) Đề xuất một số giải pháp bảo tồn, phục hồi nguồn lợi rong mơ tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ.

Hội thảo cũng được nghe các đại biểu tham gia góp ý, trao đổi và thảo luận nhằm bổ sung, hoàn thiện kế hoạch và phương án tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Kết thúc hội thảo, ông Nguyễn Văn Nguyên đánh giá cao công tác chuẩn bị của Ban Chủ nhiệm cho việc tổ chức hội thảo triển khai. Các thông tin về nhiệm vụ, phương án triển khai được trình bày chi tiết và đầy đủ. Đề nghị Ban Chủ nhiệm nhiệm vụ tiếp thu đầy đủ các góp ý tại Hội thảo để hoàn thiện hơn các phương án triển khai thực hiện và cần bám sát các nội dung công việc, thực hiện nghiêm túc theo hợp đồng đã ký kết.

Bùi Minh Tuấn

Nghiệm thu kết quả nghiên cứu đề tài cấp Tỉnh “Xây dựng mô hình nâng cao hiệu quả bảo quản lạnh cho sản phẩm trên tàu cá cỡ nhỏ và tàu cá đánh bắt xa bờ mang lại hiệu quả kinh tế”

Thu, 25 Dec 2025 09:28:02 GMT

Toàn cảnh buổi nghiệm thu cấp cơ sở tại Phân Viện và Viện NCHS

Hội đồng khoa học công nghệ do TS. Nguyễn Phi Toàn - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Hải sản làm chủ tịch, cùng tổ chuyên gia thẩm tra hồ sơ, đánh giá nghiệm thu cấp cơ sở đề tài KHCN cấp tỉnh được thành lập theo quyết định số 327/QĐ-PVHS ngày 15/12/2025 của Phân Viện trưởng Phân Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam. Tham gia buổi nghiệm thu có đại diện lãnh đạo Viện, lãnh đạo Phân Viện, các chuyên gia, nhà khoa học và Ban chủ nhiệm đề tài cùng toàn thể cán bộ khoa học của Phân Viện.

Tại buổi nghiệm thu, ThS. Phạm Văn Long đã trình bày đầy đủ quá trình triển khai, kết quả nghiên cứu và xây dựng mô hình bảo quản lạnh trên tàu cá, trong đó tập trung phân tích rõ hiệu quả kỹ thuật, kinh tế và xã hội của mô hình so với phương pháp bảo quản truyền thống. Kết quả báo cáo cho thấy mô hình có khả năng giảm tổn thất sau thu hoạch, cải thiện chất lượng nguyên liệu và kéo dài thời gian bảo quản, phù hợp với điều kiện sản xuất của tàu cá cỡ nhỏ và tàu đánh bắt xa bờ tỉnh Lâm Đồng.

Hội nghị đã ghi nhận nhiều ý kiến phản biện khoa học, góp ý chuyên môn và trao đổi thực tiễn từ các chuyên gia và đại biểu tham dự, tập trung vào khả năng ứng dụng, lộ trình triển khai và phương thức chuyển giao mô hình trong thời gian tới. Những ý kiến này là cơ sở quan trọng để Ban chủ nhiệm đề tài hoàn thiện báo cáo tổng kết và các sản phẩm liên quan nhằm phục vụ nghiệm thu cấp tỉnh sắp tới.

Hội đồng nghiệm thu đã ghi nhận và đánh giá cao kết quả nghiên cứu khoa học của đề tài, khẳng định buổi nghiệm thu được tổ chức nghiêm túc, khách quan và đạt yêu cầu về chất lượng khoa học, kỹ thuật và hiệu quả ứng dụng thực tiễn. Kết quả này tạo cơ sở vững chắc cho việc chuyển giao công nghệ và mở rộng áp dụng mô hình vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản, gia tăng giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển nghề cá theo hướng bền vững. Kết quả đánh giá xếp loại Đạt. Hội đồng đề nghị Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp thu, chỉnh sửa theo các ý kiến kết luận của Hội đồng, sớm hoàn thiện hồ sơ trình nghiệm thu cấp tỉnh.

Võ Thị Thanh Vân - Phân Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam

Nghiệm thu kết quả nghiên cứu đề tài NCKH cấp Tỉnh “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, sinh thái loài cáy mật tại vườn quốc gia Xuân Thuỷ phục vụ khai thác và bảo tồn”.

Mon, 22 Dec 2025 09:26:12 GMT

Hội đồng nghiệm thu

Hội đồng tư vấn, đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện đề tài được thành lập theo quyết định số 375/QĐ-SKHCN ngày 16/12/2025 của Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình do ông Vũ Xuân Trung, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình làm Chủ tịch HĐ. Tham gia buổi nghiệm thu có đại diện một số đơn vị trong Sở, đại diện LĐ Viện và các thành viên Ban chủ nhiệm đề tài.

ThS. Lại Duy Phương, Chủ nhiệm đề tài trình bày tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính của đề tài

Tại buổi nghiệm thu, ThS. Lại Duy Phương, Chủ nhiệm đề tài đã trình bày quá trình triển khai và tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính của đề tài. Sau khoảng 3 năm thực hiện, đề tài đã xây dựng được quy trình sản xuất giống cáy mật nhân tạo; sản xuất thử nghiệm 106.000 con giống; thử nghiệm 02 mô hình bảo tồn, phục hồi nguồn lợi cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy (01 mô hình sử dụng nguồn giống nhân tạo; 01 mô hình duy trì các quần thể cáy mật trong điều kiện tự nhiên. Sau 6 tháng, mô hình thả giống nhân tạo, tỉ lệ sống đạt 67%. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu đã đề xuất được 03 nhóm giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững nguồn lợi loài cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy.

Chủ tịch và các thành viên trong Hội đồng đã có những góp ý chân thành, đánh giá khách quan và công bằng về kết quả nghiên cứu, những đóng góp mới và tính ứng dụng của đề tài.

Hội đồng đã ghi nhận và đánh giá cao kết quả nghiên cứu khoa học của các đề tài. Buổi nghiệm thu đề tài đã diễn ra thành công tốt đẹp trong không khí phấn khởi với nhiều thông tin bổ ích, thiết thực và những trao đổi, chia sẻ tâm huyết, cởi mở từ các thành viên trong Hội đồng. Kết quả đánh giá xếp loại Đạt. Hội đồng đề nghị Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp thu, chỉnh sửa theo các ý kiến kết luận của Hội đồng, sớm đưa kết quả nghiên cứu của Đề tài vào áp dụng trong thực tiễn.

Phạm Huy Hưng

Hội thảo tổng kết và nhân rộng mô hình nâng cao hiêu quả bảo quản lạnh sản phẩm trên tàu cá

Mon, 22 Dec 2025 01:56:11 GMT

Hội thảo được tổ chức tại xã Liên Hương (ngày 18/12) và phường Phước Hội (ngày 19/12), thu hút sự tham gia đông đảo của ngư dân, chủ tàu khai thác và các bên liên quan. Liên Hương và Phước Hội là hai địa bàn được lựa chọn triển khai nghiên cứu xây dựng mô hình trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Việc tổ chức hội thảo tại đây nhằm trực tiếp tổng kết, đánh giá hiệu quả mô hình trên đối tượng đã tham gia thử nghiệm, đồng thời tạo điều kiện để ngư dân tiếp cận thực tế kết quả nghiên cứu, qua đó nâng cao tính thuyết phục và khả năng nhân rộng mô hình trong sản xuất.

Tại Hội thảo, Ban chủ nhiệm đề tài đã trình bày kết quả tổng kết mô hình bảo quản lạnh trên tàu cá, làm rõ hiệu quả kinh tế kỹ thuật, đánh giá khả năng ứng dụng mô hình trong điều kiện thực tế nghề cá tại địa phương. Đánh giá lợi ích kinh tế - xã hội mà mô hình mang lại so với phương pháp bảo quản truyền thống. Các nội dung trình bày tập trung vào quy trình thực hiện bảo quản, giảm tổn thất sau thu hoạch, duy trì chất lượng nguyên liệu và kéo dài thời gian bảo quản, phù hợp với điều kiện khai thác của tàu cá cỡ nhỏ và tàu đánh bắt xa bờ.

Hội thảo nhận được sự quan tâm và thảo luận sôi nổi của ngư dân, trong đó nhiều ý kiến tập trung vào chi phí đầu tư, phương thức đăng ký tham gia và khả năng nhân rộng mô hình trong thời gian tới. Điều này cho thấy mô hình không chỉ có giá trị khoa học mà còn có tính khả thi và sức lan tỏa cao trong thực tiễn sản xuất, đáp ứng đúng nhu cầu của cộng đồng ngư dân tại địa phương.

Thông qua Hội thảo tổng kết và nhân rộng mô hình, kết quả nghiên cứu của đề tài đã được truyền tải trực tiếp đến ngư dân, tạo tiền đề quan trọng cho việc ứng dụng rộng rãi công nghệ bảo quản lạnh tiên tiến, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản, gia tăng giá trị sản phẩm và phát triển nghề cá theo hướng bền vững.

Một số hình ảnh tại Hội thảo tại xã Liên Hương và phường Phước Hội

Võ Thị Thanh Vân - Phân Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam

Hội thảo khoa học: “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu tới nguồn lợi hải sản ở vùng biển ven bờ”

Mon, 22 Dec 2025 01:37:59 GMT

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) đang diễn biến phức tạp và gây ra những tác động sâu sắc đến hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là tại các khu vực ven biển. Hội thảo được tổ chức nhằm các mục tiêu trọng tâm: (i) Phân tích và đánh giá toàn diện hiện trạng, xu hướng BĐKH tại vùng biển ven bờ Bạc Liêu; (ii) Xác định cụ thể các tác động của BĐKH đối với nguồn lợi hải sản tại khu vực nghiên cứu và (iii) Đề xuất các giải pháp thích ứng, giảm thiểu tác động nhằm bảo vệ nguồn lợi và đảm bảo sinh kế bền vững cho cộng đồng ngư dân.

Hội thảo được đồng chủ trì bởi đại diện Lãnh đạo Sở KH&CN Cà Mau và Phân Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam. Sự kiện có sự góp mặt của các chuyên gia và đại diện từ nhiều đơn vị chuyên môn trong nước và Quốc tế: Đại diện Sở KH&CN Cà Mau: Ông Huỳnh Hùng Dũng - Phó Giám đốc Sở; Đại diện Phân Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam: TS. Phạm Quốc Huy - Phân Viện trưởng; Các tổ chức quốc tế như Hội đồng quản lý biển (MSC), Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN Việt Nam); và Các đơn vị địa phương như Chi cục Thủy sản Cà Mau, Chi cục Biển và Hải đảo Cà Mau, Phân Viện Nghiên cứu Thủy sản Nam sông Hậu, Đài Khí tượng Thủy văn Cà Mau, Trường Đại học Bạc Liêu, Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau và Viện Nghiên cứu Hải sản.

Các đại điểu đã nghe các báo cáo khoa học chuyên sâu, tập trung vào 4 nhóm vấn đề chính: (1) Ảnh hưởng của các yếu tố môi trường tới nguồn lợi hải sản ven bờ; (2) Giới thiệu các giải pháp thích ứng với BĐKH trên thế giới và tác động trực tiếp của BĐKH đến lĩnh vực nuôi trồng thủy sản ven bờ; (3) Tổng quan các biện pháp bảo tồn hiệu quả ngoài khu vực bảo tồn đa dạng sinh học tại Đồng bằng sông Cửu Long; (4) Dự kiến xây dựng các kịch bản BĐKH phục vụ công tác bảo tồn và phát triển nguồn lợi hải sản tại vùng biển ven bờ Bạc Liêu.

Trong phiên thảo luận, các nhà khoa học và nhà quản lý đã trao đổi thẳng thắn, đóng góp nhiều ý kiến chuyên môn quý báu nhằm hoàn thiện các kết quả nghiên cứu và kiến nghị chính sách. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào việc tăng cường nhận thức, xây dựng năng lực cho cộng đồng và ứng dụng các kịch bản biến đổi khí hậu vào thực tiễn quản lý nguồn lợihải sản ở vùng biển ven bờ.

Hội thảo kết thúc thành công tốt đẹp, ghi nhận sự hợp tác chặt chẽ giữa đơn vị quản lý nhà nước và cơ quan nghiên cứu trong việc tìm kiếm các giải pháp khoa học bền vững trước thách thức của biến đổi khí hậu tại khu vực trọng điểm phía Nam./.

Phạm Quốc Huy

Phân Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam

Hội nghị đánh giá nghiệm thu niên độ năm 2025 đề tài: “Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật thu gom, xử lý rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản”

Sat, 13 Dec 2025 09:08:35 GMT

TS. Phan Đăng Liêm trình bày báo cáo tại Hội nghị

Nhiệm vụ chuyên môn: “Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật thu gom, xử lý rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản” được phê duyệt theo Quyết định số 4733/QĐ-BNN-KHCN ngày 25/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về việc phê duyệt Danh mục và kinh phí nhiệm vụ môi trường bắt đầu thực hiện từ năm 2025; Danh mục và kinh phí nhiệm vụ môi trường thường xuyên thực hiện năm 2025. Thời gian thực hiện 24 tháng, từ tháng 01/2025 - 12/2026.

Sau 12 tháng triển khai thực hiện (01/2025 - 12/2025), nhiệm vụ đã hoàn thành khối lượng công việc, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo niên độ năm 2025, với các kết quả chính đã đạt được như sau: Tổng quan các thông tin, dữ liệu, các công trình nghiên cứu liên quan đến rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản ở trong và ngoài nước; Tổng quan các văn bản, chính sách, quy định ở trong và ngoài nước liên quan đến quản lý rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản; Tổng hợp kinh nghiệm trong và ngoài nước về thu gom, xử lý rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản; Điều tra, thu thập số liệu về hiện trạng thu gom, xử lý rác thải nhựa (ngư lưới cụ, rác thải nhựa sinh hoạt) đối với các hoạt động khai thác thủy sản; Xây dựng báo cáo: Xây dựng được 04 báo cáo tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước; 03 báo cáo chuyên đề.

Kết quả thực hiện năm 2025 của đề tài là cơ sở cho nghiên cứu các năm tiếp theo, góp phần giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa đại dương đối với các hoạt động khai thác thủy sản.

Với những kết quả đã đạt được, hội đồng nhất trí thông qua kết quả của đề tài và đề nghị Bộ nghiệm thu niên độ năm 2025./.

Vũ Thị Thu Hằng

Hội nghị đánh giá nghiệm thu niên độ năm 2025 đề tài: “Đánh giá nguyên nhân gây suy giảm hệ sinh thái thảm cỏ biển và đề xuất giải pháp quản lý, khai thác bền vững hệ sinh thái thảm cỏ biển ở khu bảo tồn biển Việt Nam”

Sat, 13 Dec 2025 04:12:43 GMT

TS. Đỗ Anh Duy trình bày báo cáo tại Hội nghị

Nhiệm vụ chuyên môn: “Đánh giá nguyên nhân gây suy giảm hệ sinh thái thảm cỏ biển và đề xuất giải pháp quản lý, khai thác bền vững hệ sinh thái thảm cỏ biển ở khu bảo tồn biển Việt Nam” (gọi tắt là Hệ sinh thái thảm cỏ biển” được phê duyệt theo Quyết định số 4733/QĐ-BNN-KHCN ngày 25/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về việc phê duyệt Danh mục và kinh phí nhiệm vụ môi trường bắt đầu thực hiện từ năm 2025. Thời gian thực hiện 36 tháng, từ tháng 01/2025 - 12/2027.

Sau 12 tháng triển khai thực hiện (01/2025 - 12/2025), nhiệm vụ “Hệ sinh thái thảm cỏ biển” đã hoàn thành khối lượng công việc, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo niên độ năm 2025, với các kết quả chính đã đạt được như sau: Tổng hợp, phân tích đánh giá thực trạng nghiên cứu hệ sinh thái thảm cỏ biển; các kỹ thuật, mô hình trồng phục hồi cỏ biển trên thế giới và tại Việt Nam; Xây dựng dự thảo hướng dẫn kỹ thuật trồng phục hồi cỏ biển tại vùng cỏ biển bị suy giảm; Điều tra, khảo sát bổ sung đánh giá thành phần loài, độ phủ, sinh lượng và diện tích thảm cỏ biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm; phân tích, đánh giá hiện trạng môi trường; lựa chọn loài, lựa chọn địa điểm trồng phục hồi cỏ biển tại vùng cỏ biển bị suy giảm tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm; Triển khai trồng phục hồi cỏ biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm bằng phương pháp trồng cố định trên nền đáy, với quy mô diện tích trồng phục hồi năm 2025 là 250 m2 và tạo 50 m2 vườn ươm cỏ biển tại khu vực Bãi Bắc, thuộc Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm; Phân tích, đánh giá một số yếu tố môi trường nền trong quá trình trồng phục hồi cỏ biển; phân tích, đánh giá mật độ chồi và độ phủ cỏ biển tại khu vực trồng phục hồi và vườn ươm cỏ biển năm 2025.

Một số hình ảnh tổ chức triển khai trồng phục hồi cỏ biển

Kết quả thực hiện năm 2025 của đề tài là cơ sở cho nghiên cứu các năm tiếp theo, góp phần phục hồi và phát triển hệ sinh thái thảm cỏ biển tại các vùng cỏ biển bị suy giảm tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm.

Với những kết quả đã đạt được, hội đồng nhất trí thông qua kết quả của đề tài và đề nghị Bộ nghiệm thu niên độ năm 2025./.

Vũ Thị Thu Hằng

Hội nghị nghiệm thu cấp cơ sở "Xây dựng quy trình và định mức kinh tế kỹ thuật trong điều tra, đánh giá nguồn lợi thuỷ sản và môi trường sống của loài thuỷ sản"

Mon, 08 Dec 2025 08:11:17 GMT

Đối với điều tra, đánh giá nguồn lợi thuỷ sản từ tiếp cận nghề cá thương phẩm theo Luật Thuỷ sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Thông tư số 19/2018/TT-BNNPTNT ngày 15/11/2019 "Hướng dẫn về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản". Tại Chương II, Điều 5 Hướng dẫn thực hiện điều tra nghề cá thương phẩm đã quy đinh khung của công tác điều tra nghề cá thương phẩm gồm: a) Thống kê tàu cá; b) Thông tin về hoạt động khai thác của các đội tàu cá, sản lượng khai thác, giá bán sản phẩm khai thác; 3) Thu, phân tích mẫu sinh học nghề cá. Tuy nhiên, cho đến nay quy trình điều tra nghề cá thương phẩm vẫn chưa được xây dựng để ban hành và áp dụng vào thực tiễn công tác điều tra nghiên cứu nghề cá biển.

Do đó, việc xây dựng quy trình và định mức KTKT điều tra nghề cá thương phẩm và xây dựng định mức KTKT điều tra bằng thuỷ âm là cần thiết để hoàn thiện khu pháp lý cho công tác điều tra, đánh giá nguồn lợi thuỷ sản phục vụ quản lý nghề cá.

Ngày 15/10/2025, Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư đã ký hợp đồng tư vấn với Liên danh Viện Nghiên cứu Hải sản và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội về việc thực hiện gói thầu "Xây dựng quy trình và định mức kinh tế kỹ thuật trong điều tra, đánh giá nguồn lợi thuỷ sản và môi trường sống của loài thuỷ sản" do TS. Vũ Việt Hà làm chủ nhiệm. Sau một thời gian thực hiện, ngày 03/12/2025, Viện nghiên cứu Hải sản tổ chức Hội nghị đánh giá, nghiệm thu gói thầu. TS. Nguyễn Khắc Bát, Viện trưởng chủ trì buổi họp hội đồng đánh giá phần công việc do Viện Nghiên cứu Hải sản thực hiện.

TS. Vũ Việt Hà, chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày báo cáo tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Chủ nhiệm nhiệm vụ đã trình bày thông tin chung về nhiệm vụ như: Mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu cũng như kết quả đạt được của nhiệm vụ. Mục tiêu của nhiệm vụ là (1) Xây dựng quy trình điều tra, đánh giá nghề cá thương phẩm ở vùng biển Việt Nam; (2) Xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật điều tra nghề cá thương phẩm; 3) Xây dựng định mức KTKT áp dụng trong điều tra nguồn lợi cá biển bằng phương pháp thuỷ âm; (4) Rà soát, hoàn thiện quy trình và định mức KTKT điều tra nguồn lợi thuỷ sản và môi trường sống của loài thuỷ sản ở các thuỷ vực nội địa. Để đạt được các mục tiêu nêu trên, nhiệm vụ đã thực hiện các nội dung như: 1) Thu thập, tổng hợp các tài liệu, các quy trình, quy định, các định mức KTKT có liên quan đến công tác điều tra nghiên cứu nguồn lợi thuỷ sản và các tài liệu có liên quan; 2) Nghiên cứu nội dung, yêu cầu của công tác điều tra, đánh giá nguồn lợi từ tiếp cận độc lập nghề cá, tiếp cận nghề cá để thiết kế nội dung quy trình và định mức KTKT phù hợp cho công tác điều tra nghề cá thương phẩm (điều tra hoạt động khai thác hải sản và thu và phân tích mẫu sinh học nghề cá) và định mực KTKT cho điều tra bằng phương pháp thuỷ âm; 3) Xây dựng bố cục, nội dung cơ bản của quy trình và định mức kinh tế kỹ thuật; 4) Tổ chức lấy ý kiến của các chuyên gia, tổ chức theo trình tự quy định của pháp luật để hoàn thiện quy trình; 5) Hoàn thiện bản dự thảo quy trình và định mức kinh tế kỹ thuật.

Với những kết quả đã đạt được, hội đồng đánh giá cao ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của nhiệm vụ, kết quả đánh giá xếp loại Đạt yêu cầu. Hội đồng đề nghị Ban Chủ nhiệm nhiệm vụ tiếp thu, chỉnh sửa theo các ý kiến kết luận của Hội đồng trước khi trình hồ sơ nghiệm thu cấp quản lý./.

Vũ Thị Thu Hằng, Vũ Việt Hà

Hội nghị đánh giá nghiệm thu cơ sở đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, sinh thái loài cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy phục vụ khai thác và bảo tồn.”

Tue, 11 Nov 2025 09:35:12 GMT

Sáng ngày 11/11/2025, Viện nghiên cứu Hải sản tổ chức Hội nghị đánh giá nghiệm thu cơ sở đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, sinh thái loài cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy phục vụ khai thác và bảo tồn.”do ThS. Lại Duy Phương làm chủ nhiệm. TS. Nguyễn Văn Nguyên, Phó Viện trưởng chủ trì Hội thảo.

Chủ nhiệm đề tài trình bày báo cáo tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Chủ nhiệm đề tài đã trình bày thông tin chung về nhiệm vụ như: Mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu cũng như kết quả đạt được của đề tài. Sau khoảng 3 năm thực hiện, đề tài đã xây dựng được quy trình sản xuất giống cáy mật nhân tạo; sản xuất thử nghiệm 106.000 con giống; thử nghiệm 02 mô hình bảo tồn, phục hồi nguồn lợi cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy (01 mô hình sử dụng nguồn giống nhân tạo; 01 mô hình duy trì các quần thể cáy mật trong điều kiện tự nhiên. Sau 6 tháng, mô hình thả giống nhân tạo, tỉ lệ sống đạt 67%. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu đã đề xuất được 03 nhóm giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững nguồn lợi loài cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy.

Loài cáy mật (Neosarmatium smithi) (H. Milne Edwards, 1853)

Đề tài là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam xây dựng nền tảng khoa học cho sản xuất giống nhân tạo loài cáy mật – một mắt xích quan trọng trong chuỗi dinh dường rừng ngập mặn. Đề tài có những đòng góp thiết thực trong quản lý và bảo tồn nguồn lợi cáy mật tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy.

Với những kết quả đã đạt được, hội đồng đánh giá cao ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài, kết quả đánh giá xếp loại Đạt. Hội đồng đề nghị Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp thu, chỉnh sửa theo các ý kiến kết luận của Hội đồng trước khi trình hồ sơ nghiệm thu cấp quản lý./.

Vũ Thị Thu Hằng

Viện nghiên cứu Hải sản tham gia trưng bày sản phẩm tại Hội chợ Mùa thu lần thứ nhất - năm 2025

Thu, 06 Nov 2025 03:58:48 GMT

Hội chợ Mùa thu lần thứ nhất - năm 2025 sôi động ngay ngày đầu đón khách (ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Trong không gian rộng hơn 130.000m2, Hội chợ Mùa thu đang diễn ra là “siêu hội chợ 6 nhất”: Quy mô lớn nhất; không gian hiện đại nhất; sản phẩm phong phú nhất; chất lượng cao nhất; hoạt động hấp dẫn nhất; chính sách ưu đãi tốt nhất. Hội chợ là sự kiện kinh tế - văn hóa có quy mô quốc gia, do Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND TP Hà Nội, Tập đoàn Vingroup cùng các bộ, ngành và địa phương tổ chức.

Với chủ đề và thông điệp “Kết nối con người với sản xuất, kinh doanh”, Hội chợ Mùa thu lần thứ nhất năm 2025 gồm 5 phân khu chủ đề, với khoảng 3.000 gian hàng; khu văn hóa ẩm thực của 34 địa phương, chương trình nhạc hội, văn nghệ, trải nghiệm văn hóa nghệ thuật…

Gian trưng bày của Viện nghiên cứu Hải sản tại Hội chợ Mùa thu năm 2025

Tại đây, Viện nghiên cứu Hải sản đã tham gia trưng bày các sản phẩm từ các đề tài nghiên cứu, gồm có: Nhóm các sản phẩm GTGT từ rong biển: Nước uống rong biển, gia vị rong biển (gia vị rắc cơm), Sốt rong biển, thạch và bột thạch giàu i-ôt, rong nho tách nước; Nhóm sản phẩm GTGT từ sứa biển: Nước uống giàu Collagen từ sứa biển, Sứa tẩm gia vị, sứa ăn liền; Nhóm sản phẩm từ phụ phẩm thủy sản: Sốt ăn liền, sốt kho cá; Rượu hàu.

Thông qua gian hàng tại Hội chợ, Viện nghiên cứu Hải sản đã giới thiệu đến các nhà khoa học, nhà quản lý, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất các sản phẩm nghiên cứu có triển vọng, có tính khả thi trong ứng dụng vào sản xuất, góp phần phát triển bền vững ngành thủy sản theo hướng nâng cao giá trị.

Vũ Thị Thu Hằng

Hội thảo triển khai nhiệm vụ: “Điều tra, đánh giá, xây dựng quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An”

Wed, 29 Oct 2025 03:22:50 GMT

Tuy vậy, do các tác động từ tự nhiên và con người trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên hiện nay đã và đang tác động mạnh đến môi trường sinh thái và đa dạng sinh học tại vùng biển này. Nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang ngày càng bị suy giảm, đặc biệt là việc khai thác thủy sản không đúng quy định như sử dụng xung điện, chất độc, chất nổ và các nghề, ngư cụ cấm để khai thác thủy sản vẫn diễn ra; việc buôn bán, tiêu thụ các loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm với mức độ ngày càng tinh vi, khó phát hiện và xử lý. Hệ sinh thái rạn san hô đang có nguy cơ suy thoái nghiêm trọng, một số loài thủy sản quý, hiếm đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng; hành vi vi phạm các quy định của nhà nước về thủy sản xảy ra ở nhiều nơi, khó kiểm soát, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản ở nhiều địa phương còn chưa được thực hiện quyết liệt và triệt để. Do vậy cần có những giải pháp quản lý, quyết liệt nhằm chủ động và triển khai có hiệu quả công tác bảo vệ, khôi phục và phát triển nguồn lợi thủy sản, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong lĩnh vực bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển bền vững.

Nhận thức được tầm quan trọng của đa dạng sinh học và nguồn lợi sinh vật biển tại khu vực này, Quyết định số 782/QĐ-UBND ngày 29/3/2021; Quyết định số 3920/QĐ-UBND ngày 12/12/2022; Kế hoạch số 608/KH-UBND ngày 18/8/2023; Kế hoạch số 767/KH-UBND ngày 12/10/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đều đặt trọng tâm trong việc điều tra, khảo sát, xây dựng quy hoạch chi tiết, thành lập và đi vào hoạt động Khu bảo tồn Hòn Ngư - Đảo Mắt. Đặc biệt gần đây nhất, Quyết định số 389/QĐ-TTg ngày 09/5/2024 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định cần thành lập mới Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt để bảo vệ các hệ sinh thái, các loài thủy sinh vật biển có giá trị kinh tế, khoa học; phát triển nguồn lợi tự nhiên; góp phần phát triển kinh tế biển, cải thiện sinh kế của cộng đồng ngư dân địa phương.

Từ thực tiễn đó, sáng ngày 18/10/2025, Viện nghiên cứu Hải sản đã tổ chức Hội thảo khoa học góp ý cho các phương án triển khai nhiệm vụ: “Điều tra, đánh giá, xây dựng Quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An” do TS. Nguyễn Khắc Bát, Viện trưởng Viện nghiên cứu Hải sản làm chủ nhiệm

TS.Hoàng Đình Chiều, Tư vấn phó trình bày báo cáo tại Hội thảo

Đồng chủ trì Hội thảo gồm TS. Nguyễn Văn Nguyên, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Hải sản và Ông Trần Xuân Học, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An. Tham dự Hội thảo có đại diện Lãnh đạo Viện nghiên cứu Hải sản - TS. Nguyễn Phi Toàn, Phó Viện trưởng; đại diện Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư tỉnh Nghệ An - Ông Lê Văn Hướng, Phó Chi cục trưởng; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Viện nghiên cứu Hải sản: Phòng nghiên cứu Bảo tồn biển, Phòng nghiên cứu Công nghệ khai thác, Phòng nghiên cứu Nguồn lợi hải sản, Trung tâm Quan trắc Môi trường biển, Trung tâm Phát triển nghề cá Vịnh Bắc Bộ; cán bộ quản lý khoa học, cán bộ phụ trách công tác tài chính Viện nghiên cứu Hải sản; cán bộ phụ trách kế hoạch tài chính Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An và đông đủ các thành viên tham gia thực hiện nhiệm vụ tham dự.

Ông Trần Xuân Học, Phó Giám đốc Sở NN&MT Nghệ An phát biểu tại Hội thảo

Nhiệm vụ đặt ra mục tiêu: Xây dựng được luận chứng khoa học làm cơ sở cho việc quy hoạch chi tiết và hoàn thiện được hồ sơ quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt trình Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An thẩm định, phê duyệt. Để thực hiện được mục tiêu này, nhiệm vụ đặt ra các mục tiêu cụ thể cần giải quyết gồm: 1) Điều tra, đánh giá được đặc điểm địa lý, môi trường, tài nguyên sinh vật và các giá trị văn hóa - lịch sử liên quan đến Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 2) Điều tra, đánh giá được đặc điểm kinh tế - xã hội nghề cá; chính sách và năng lực của chính quyền địa phương; các yếu tố tác động đến Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 3) Xây dựng, hoàn thiện được hồ sơ quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt trình Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An thẩm định, phê duyệt.

Để đạt được các mục tiêu cụ thể trên, nhiệm vụ đặt ra 05 nội dung chính cần thực hiện gồm: 1) Thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá dữ liệu lịch sử nghiên cứu về điều kiện tự nhiên, môi trường, đa dạng sinh học, hệ sinh thái, nguồn lợi hải sản, kinh tế - xã hội nghề cá liên quan đến Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 2) Đánh giá điều kiện môi trường vùng biển Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 3) Điều tra, đánh giá tài nguyên sinh vật và các giá trị văn hóa - lịch sử liên quan đến Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 4) Điều tra, đánh giá đặc điểm kinh tế - xã hội nghề cá, chính sách và năng lực của chính quyền địa phương, các yếu tố tác động đến Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt; 5) Quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt, tỉnh Nghệ An.

Kết thúc Hội thảo, Phó Viện trưởng Nguyễn Văn Nguyên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An Trần Xuân Học đề nghị Ban chủ nhiệm nhiệm vụ tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học để triển khai thực hiện nhiệm vụ một cách tốt nhất.

Đỗ Anh Duy

Lễ ký kết Biên bản Ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa Phân Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam (SORESIMF) và Hội đồng Quản lý Biển (MSC)

Mon, 18 Aug 2025 03:17:59 GMT

Hình ảnh các thành viên tham gia lễ ký kết MoU

Mục tiêu và lĩnh vực hợp tác:

Biên bản Ghi nhớ không chỉ là một văn bản trên giấy tờ, mà sẽ được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực. Hai bên đã cam kết phối hợp chặt chẽ để triển khai các nội dung đã thống nhất, với mục tiêu chung là thúc đẩy nghề cá bền vững và bảo tồn hệ sinh thái biển tại Việt Nam. Các lĩnh vực hợp tác chính bao gồm:

(1) Hỗ trợ chứng nhận MSC: SORESIMF và MSC sẽ hợp tác, hỗ trợ để đánh giá nghề cá của Việt Nam theo tiêu chuẩn MSC và phát triển các chương trình cải thiện nghề cá, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn kỹ thuật giữa hai bên.

(2) Nghiên cứu khoa học: Hai bên sẽ cùng xác định và thực hiện các dự án nghiên cứu về các chủ đề cùng quan tâm như tình trạng nguồn lợi hải sản, tác động của ngư cụ tới môi trường sống và nguồn lợi, hiệu quả của các biện pháp quản lýnghề cá tại Việt Nam.

(3) Đào tạo và nâng cao năng lực: Hợp tác để xác định nhu cầu đào tạo trong ngành thủy sản ở Việt Nam, cùng nhau phát triển các chương trình đào tạo, hội thảo để tăng số lượng chuyên gia do MSC đào tạo tại Việt Nam.

Hình ảnh lễ ký kết MoU giữa MSC và SORESIMF

Tầm quan trọng của sự kiện:

Phát biểu tại buổi lễ, đại diện SORESIMF nhấn mạnh rằng Việt Nam, với đường bờ biển dài và nguồn tài nguyên biển phong phú, đang phải đối mặt với nhiều thách thức như khai thác quá mức, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Do đó, việc hợp tác với một tổ chức hàng đầu như MSC là một bước đi chiến lược để áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế tiên tiến về quản lý nghề cá bền vững, từ đó nâng cao giá trị và uy tín của sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Với nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc phát triển nghề cá bền vững, hai bên luôn nỗ lực không ngừng trong việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp khoa học nhằm bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác. Với thiện chí và sự quyết tâm của cả hai bên, chúng ta tin tưởng rằng MoU này sẽ đạt được những thành tựu nhất định, góp phần xây dựng một ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững và thịnh vượng.

Biên bản Ghi nhớ này có hiệu lực trong thời hạn ban đầu là 03 năm và có thể được gia hạn thêm theo thỏa thuận bằng văn bản của hai bên. Nó thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của cả hai tổ chức trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản và bảo tồn hệ sinh thái biển có trách nhiệm./.

Phạm Quốc Huy

Phân Viện Nghiên cứu Hải sản phia Nam

Trồng phục hồi thảm cỏ biển tại khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, hướng tiếp cận trong bảo tồn hệ sinh thái biển Việt Nam

Wed, 13 Aug 2025 09:13:06 GMT

Trong năm 2025, nhiệm vụ đã triển khai đồng bộ các nội dung nghiên cứu, đạt được những kết quả bước đầu như:

- Tổng hợp và phân tích các chính sách, quy định liên quan đến quản lý, khai thác bền vững hệ sinh thái thảm cỏ biển trên thế giới và ở Việt Nam.

- Đánh giá nguyên nhân suy giảm hệ sinh thái thảm cỏ biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm làm cơ sở đề xuất giải pháp phục hồi.

- Xây dựng mô hình thực nghiệm trồng phục hồi và tạo vườn ươm cỏ biển tại khu vực thảm cỏ biển bị suy giảm tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm.

Trong chuyến khảo sát đợt 01 (tháng 4/2025) tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, nhóm nghiên cứu đã hoàn thành việc đánh giá tổng quan hệ sinh thái thảm cỏ biển; xác định một số điểm tại khu vực Bãi Bắc có điều kiện về tự nhiên, môi trường và nền đáy phù hợp cho trồng phục hồi và tạo vườn ươm cỏ biển; xác định loài cỏ kiệu răng cưa (Cymodocea rotundata) làm loài trồng chủ đạo và lựa chọn được phương án phục hồi phù hợp.

Trong chuyến khảo sát đợt 02 (tháng 7/2025) tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, nhóm nghiên cứu tập trung triển khai mô hình thực nghiệm trồng phục hồi cỏ biển:

- Trồng phục hồi thảm cỏ biển: Áp dụng phương pháp trồng đáy (trồng phục hồi các chồi trưởng thành). Dùng thân đứng (bao gồm cả thân, gốc, lá) và phần thân ngầm (bao gồm cả rễ) để trồng trực tiếp trên nền đáy mềm, sau đó cố định bằng thanh mây cắm chặt để cố định trên nền đáy và hạn chế tác động của sóng và dòng chảy. Tổng diện tích trồng phục hồi đợt 01 năm 2025 đạt 250 m²; mật độ trồng 4-5 khóm/m²; mỗi khóm trồng khoảng 2-4 cây (chồi). Tương đương đã trồng được khoảng 1.000 cây (chồi) cỏ biển.

Hình 1. Hoạt động trồng phục hồi cỏ biển tại khu vực phục hồi

- Xây dựng vườn ươm cỏ biển: Thiết lập khu vực vườn ươm cỏ biển quy mô 50 m² với mật độ trồng 8-10 khóm/m². Sử dụng cùng loài cỏ kiệu răng cưa (Cymodocea rotundata) để tạo vườn ươm, cung cấp nguồn giống cho phục hồi cỏ biển năm 2026. Cây giống trong vườn ươm được bố trí hợp lý nhằm thuận tiện cho việc quản lý, trồng bổ sung khi cần thiết.

Hình 2. Xây dựng vườn ươm cỏ biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm

Đồng thời tiến hành quan trắc, đánh giá điều kiện môi trường tại khu vực phục hồi; đánh giá mật độ chồi, độ phủ của cỏ biển tại khu vực trồng phục hồi làm cơ sở cho việc giám sát quá trình phục hồi của cỏ biển. Năm 2026 sẽ tiếp tục trồng bổ sung, mở rộng diện tích khu vực trồng phục hồi cỏ biển nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn hệ sinh thái thảm cỏ biển tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, Thành phố Đà Nẵng.

Bùi Minh Tuấn, Phạm Trần Đình Nho

Giải pháp xây dựng mô hình nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất tại tỉnh Bến Tre

Mon, 04 Aug 2025 03:43:45 GMT

Giải pháp cho nghề nuôi tôm ở Bến Tre

Nghề nuôi tôm ở tỉnh Bến Tre đã và đang chịu ảnh hưởng do môi trường nuôi ô nhiễm và dịch bệnh bùng phát trong ao nuôi tôm. Mặt khác, trong nuôi tôm thâm canh, thường ít thay nước nhằm hạn chế mầm bệnh lây truyền từ bên ngoài vào lại phát sinh chất lượng nước trong ao nuôi giảm rất nhanh, vật chất dinh dưỡng tích tụ ngày càng cao vào cuối vụ nuôi, sự phát triển quá mức của tảo, làm tàn lụi gây tác động xấu đến tôm như giảm hàm lượng oxy hòa tan, tạo khí độc và ô nhiễm môi trường. Việc khống chế sự phát triển quá mức của tảo trong ao nuôi tôm ở mô hình ít thay nước là rất khó khăn. Để khống chế tảo người nuôi thường dùng hóa chất và thuốc … do dó làm môi trường bị ô nhiễm và một số chất độc hoặc kháng sinh tồn lưu trong thịt tôm làm ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu và sức khỏe người tiêu dùng. Khi nước ô nhiễm sẽ phát sinh mầm bệnh, tôm bị stress và dễ mẫn cảm. Đồng thời tiếp cận những kết quả nghiên cứu trước cho thấy môi trường sống của cá măng phù hợp với môi trường nuôi tôm sú. Do vậy để giải quyết vấn đề trên và tận dụng tính ăn của cá măng, khi nuôi kết hợp với tôm sú chúng sẽ giải quyết được thức ăn dư thừa của tôm và các sản phẩm (tảo nở hoa, lab-lab), gây ô nhiễm và làm bất lợi cho tôm. Đa dạng các đối tượng nuôi có trong cùng một ao nuôi sẽ là một trong các giải pháp hữu hiệu để giảm rủi ro do thời tiết hay môi trường thay đổi, tăng khả năng tận dụng thức ăn của các đối tượng, tăng tận dụng diện tích ao nuôi, loại bỏ các chất và nguy cơ gây ô nhiễm cũng như tăng hiệu quả của hoạt động nuôi trồng thủy sản.

Xây dựng mô hình nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất tại tỉnh Bến Tre theo hướng bền vững

- Vị trí triển khai mô hình: 106°58'47.04"E; 9°90'09.51"N, sử dụng ao nuôi tôm sản xuất kém hiệu quả của hộ nuôi Đại lý thức ăn Ngọc Trâm, tại ấp An Hoà, xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú.

- Vị trí ao nuôi gần trục lộ giao thông, đường QL57 Bến Tre, nằm trong quy hoạch nuôi trồng thuỷ sản của tỉnh Bến Tre.

- Hệ thống kênh cấp nước gồm 01 kênh cấp nước và 1 kênh xả thải.

- Số lượng ao nuôi: 6 ao x diện tích 3.000 m², tổng 18.000m²

- Độ sâu ao nuôi: từ 1,5 - 2,0 m

- Nền đáy ao nuôi: bùn và bùn cát.

- Số lượng ao lắng: 01 ao x diện tích 5.000 m²

Kết quả phân tích các yếu tố môi trường ao nuôi ở địa điểm lựa chọn triển khai mô hình, nước ao nuôi đều đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng nước quy định tại TCVN 13656:2023; QCVN 08-MT:2023/BTNMT. Do đó, môi trường ao nuôi ở khu vực được lựa chọn thích hợp để nuôi trồng thủy sản và đáp ứng được các yêu cầu để triển khai mô hình nuôi cá măng kết hợp với tôm sú.

Hình 1. Sơ đồ hệ thống ao nuôi mô hình

- Biến động thành phần loài tảo trong ao nuôi mô hình

Kết quả phân tích mẫu cho thấy có 5 ngành tảo được phát hiện ở các ao nuôi đơn là ngành tảo khuê (Bacillariophyta), tảo lục (Chlorophyta), tảo lam (Cyanophyta), tảo mắt (Euglenophyta) và tảo giáp (Pyrrophyta). Còn ở ao nuôi ghép cá măng với tôm sú thì kết quả cho thấy có 4 ngành tảo được phát hiện ngành tảo khuê (Bacillariophyta), tảo lục (Chlorophyta), tảo lam (Cyanophyta), và tảo giáp (Pyrrophyta), không có xuất hiện ngành tảo mắt (Euglenophyta)

Bảng 1. Cấu trúc thành phần loài tảo của ao nuôi mô hình

Ngành tảo	Mật độ 1con/3m²		Mật độ 1con/5m²		Ao nuôi đơn
Ngành tảo	Số loài	Tỷ lệ %	Số loài	Tỷ lệ %	Số loài	Tỷ lệ %
Bacillariophyta - Tảo khuê	14	66,67	14	63,64	13	59,09
Pyrrophyta - Tảo giáp	3	14,29	4	18,18	4	18,18
Chlorophyta - Tảo lục	2	9,52	2	9,09	2	9,09
Cyanophyta - Tảo lam	2	9,52	2	9,09	2	9,09
Euglenophyta - Tảo mắt	0	0,00	0	0,00	1	4,55
Tổng	21	100	22	100	22	100

Tăng trưởng khối lượng của cá măng trong các ao mô hình

Kết quả theo dõi tốc độ tăng trưởng khối lượng của cá măng ở các ao nuôi mô hình cho thấy: sau thời gian 150 ngày nuôi cá măng thương phẩm đạt khối lượng trung bình là 466,065 ± 21,29g/con và 506,40 ± 25,17g/con. Cá măng nuôi ghép ở mật độ 1 con/5m² có khối lượng trung bình cao hơn mật độ 1 con/3m².

Bảng 2: Kết quả theo dõi tăng trưởng khối lượng (g/con) của các măng các ao nuôi ghép

Ngày nuôi	Mật độ 1 con/3m²	Mật độ 1 con/5m²
Ban đầu	4,32±0,06^a	4,21±0,05^a
15	21,56±0,26^a	24,46±0,3^a
30	50,44±1,58^a	59,14±1,26^a
45	87,26±0,87^a	89,50±0,67^a
60	127,03±1,91^a	139,37±1,83^b
75	195,61±2,69^a	204,37±2,79^b
90	305,59±3,66^a	317,67±3,34^b
105	332,11±4,52^a	356,04±3,80^b
120	378,47±4,71^a	446±4,01^b
135	429,47±5,91^a	478,7±6,22^b
150	466,03±5,06^a	506,78±4,73^b

Tăng trưởng khối lượng của tôm sú trong các ao nuôi mô hình

Trong thời gian nuôi thử nghiệm ở hai ao tôm sú nuôi đơn bị nhiễm bệnh do vi khuẩn giai đoạn đầu (75-90 ngày nuôi) nên dẫn tới mật độ tôm sú giảm xuống thấp (tỷ lệ sống tôm sú còn 19-22%) thì tăng trưởng tôm sú tăng cao. So sánh về tăng trưởng khối lượng của hai mật độ ao nuôi ghép cá măng với tôm sú thì kết quả cho thấy ao nuôi ghép mật độ 1con/5m² có tăng trưởng khối lượng cao hơn 1con/3m², sự khác biệt này hoàn toàn có ý nghĩa trong thống kê (p<0,05). Điều này chứng tỏ vai trò của cá măng trong nuôi ghép với tôm. Khối lượng trung bình tôm sú ao nuôi đơn là 39,45±0,35g/con, tôm sú ao nuôi ghép 1con/3m² đạt khối lượng 34,94±0,32g/con, tôm sú ao nuôi ghép 1con/5m² đạt khối lượng 39,82±0,27g/con.

Hình 2: Tôm sú giống thả nuôi (hình trái) và tôm sú thu hoạch (hình phải)

- Đánh giá hiệu quả của mô hình

Doanh thu của các ao nuôi ghép cá măng với tôm sú bao gồm cả doanh thu bán tôm sú thương phẩm và doanh thu bán cá măng thương phẩm. Trong khi đó doanh thu của ao nuôi đơn chỉ có doanh thu của bán tôm. Doanh thu của ao nuôi ghép cá măng mật độ 1 con/5m2 đạt 372,8 triệu đồng/ha cao hơn doanh thu của ao nuôi ghép cá măng mật độ 1 con/3m2 đạt 275,44 triệu đồng/ha, vì tỷ lệ sống và năng suất tôm sú, cá măng thu hoạch của ao nuôi ghép cá măng mật độ 1 con/5m2 đều cao hơn.

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm mô hình nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất trên địa bàn xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, đề tài đã xây dựng: “Quy trình kỹ thuật nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất tại Bến Tre”

Hình 3. Quy trình kỹ thuật nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất tại Bến Tre

Quy trình kỹ thuật đã được nghiệm thu và biên soạn thành tài liệu tập huấn. Sau đó Phân viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam đã tổ chức 2 lớp đào tạo tập huấn cán bộ kỹ thuật và 3 lớp tập huấn cho người dân nuôi trồng thuỷ sản. Các cán bộ tham gia kỹ thuật và người dân tham gia lớp tập huấn được nghe trình bày các báo cáo về đặc điểm sinh học cá măng, đặc điểm sinh học tôm sú và giải thích cơ sở khoa học của việc nuôi ghép cá măng với tôm sú trong ao đất; bên cạnh đó cũng được trang bị các kỹ thuật về quản lý môi trường ao nuôi và theo dõi sức khoẻ tôm sú và cá măng nuôi, các biện pháp phòng và trị bệnh cho tôm sú và cá măng nuôi.

Nguyễn Thị Phương Thảo

Thăm hỏi, tặng quà gia đình Liệt sỹ người có công với cách mạng nhân ngày Thương binh, liệt sỹ 27/7

Tue, 29 Jul 2025 04:18:45 GMT

Đoàn đồng chí Phạm Quốc Huy dâng hương Liệt sỹ Đinh Nho Lý tại gia đình

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trụ sở Phân viện Nghiên cứu hải sản Phía Nam, đoàn do đồng chí Phạm Quốc Huy, Phân Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu hải sản phía Nam làm trưởng đoàn cùng với các đồng chí CBVC trong Phân Viện đã đến thăm hỏi và tặng quà gia đình đồng chí Đinh Xuân Hùng, là con liệt sỹ Đinh Nho Lý.

Đây thực sự là hoạt động thường niên rất ý nghĩa của đơn vị, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân những đóng góp của các liệt sỹ đã xả thân chiến đấu giành hòa bình, độc lập tự do cho Tổ quốc. Qua đây, mong muốn các đồng chí là con của các liệt sỹ luôn tiếp tục phát huy truyền thống của gia đình, luôn đoàn kết, khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao

Vũ Thị Thu Hằng

Hội nghị đánh giá nghiệm thu cơ sở đề tài KH&CN tiềm năng cấp Bộ: “Nghiên cứu khả năng trồng phục hồi rong câu chân vịt Hydropuntia eucheumatoides (Harvey) Gurgel & Fredericq, 2004”

Fri, 27 Jun 2025 04:06:07 GMT

Chủ nhiệm đề tài trình bày báo cáo tại Hội thảo

Rong câu chân vịt (H. eucheumatoides) là loài rong biển có ý nghĩa kinh tế quan trọng. Theo Sách Đỏ Việt Nam (2007), loài rong này có mức độ đe doạ được phân hạng: Nguy cấp EN A1a,c,d (nguy cơ tuyệt chủng lớn). Theo Danh lục Đỏ Việt Nam (2024), có mức độ đe doạ được phân hạng: Cực kỳ nguy cấp CR A2c,d (nguy cơ tuyệt chủng rất lớn). Do đó việc nghiên cứu trồng phục hồi loài rong này có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo tồn, phục hồi và phát triển nguồn gen nguy cấp, quý, hiếm và có giá trị kinh tế cao này.

Kết quả sau 30 tháng (01/2023 - 06/2025) triển khai thực hiện, đề tài đã hoàn thành mục tiêu đề ra: “Đánh giá được khả năng trồng phục hồi rong câu chân vịt Hydropuntia eucheumatoides (Harvey) Gurgel & Fredericq, 2004”, với các kết quả chính đã đạt được: 1) Đã đánh giá được một số đặc điểm sinh học, sinh thái loài rong câu chân vịt phân bố tại Khu bảo tồn biển Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; 2) Tổ chức triển khai 01 mô hình trồng phục hồi loài rong câu chân vịt tại Khu bảo tồn biển Lý Sơn bằng phương pháp cấy cố định trên nền đáy tự nhiên, với quy mô diện tích là 200 m² nền đáy, tại 02 địa điểm: Đông Bắc - Đảo Bé và Chùa Đục - Đảo Lớn; mỗi địa điểm là 100 m²; 3) Đánh giá được khả năng phục hồi rong câu chân vịt bằng phương pháp cấy cố định trên nền đáy tự nhiên, với mật độ trồng 4,9 tản/m²; tỷ lệ sống đạt 73,3%; năng suất đạt 573 ± 107 g/m²; 4) Xây dựng được hướng dẫn kỹ thuật trồng phục hồi rong câu chân vịt bằng phương pháp cấy cố định trên nền đáy tự nhiên. Kết quả nghiên cứu góp phần bảo tồn, phục hồi và phát triển loài rong biển kinh tế, nguy cấp, quý, hiếm này.

Rong khi trồng (A) và sau khoảng 2 tháng trồng phục hồi (B)

Với những kết quả đã đạt được, Hội đồng đánh giá cao ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài, kết quả đánh giá xếp loại Đạt (4/7 phiếu đánh giá Xuất sắc). Hội đồng đề nghị Ban chủ nhiệm đề tài tiếp thu, chỉnh sửa theo các ý kiến kết luận của Hội đồng trước khi trình hồ sơ nghiệm thu cấp quản lý.

Đỗ Anh Duy, Bùi Minh Tuấn